Inside the Teen Mind | Khi ở trong một nhóm bạn nhưng vẫn thấy mình đứng ngoài

Có những lúc một người vẫn đi học cùng nhóm bạn ấy, vẫn ngồi cùng bàn ăn, vẫn có tên trong nhóm chat, thậm chí vẫn xuất hiện trong những bức ảnh chung, nhưng bên trong lại có một cảm giác rất khó gọi tên: mình có mặt, nhưng không thật sự thuộc về. Điều làm trải nghiệm này trở nên khó hiểu là từ bên ngoài, mọi thứ dường như vẫn ổn. Chính vì vậy, cảm giác lạc lõng giữa một nhóm bạn thường dễ bị bỏ qua, kể cả bởi người xung quanh lẫn bởi chính người đang trải qua nó.

Ở góc độ tâm lý học, điều này có thể được hiểu từ nhu cầu thuộc về, một nhu cầu rất cơ bản của con người. Nhưng “thuộc về” không chỉ là được ở trong một tập thể. Nó còn liên quan đến cảm giác rằng mình được chấp nhận mà không phải liên tục điều chỉnh bản thân để vừa với kỳ vọng của người khác. Khi một người luôn phải nói những điều an toàn, che đi những phần thật hơn của mình, hoặc giữ im lặng để tránh bị đánh giá, mối quan hệ vẫn có thể tồn tại ở bề mặt, nhưng cảm giác kết nối ở bên trong lại ngày càng mỏng đi.

Điều đáng nói là cảm giác này không nhất thiết cho thấy nhóm bạn đó “xấu” hay bản thân người ấy “có vấn đề”. Đôi khi, nó xuất hiện vì có một khoảng cách giữa kết nối bề mặt và kết nối đích thực. Một người có thể cười đúng lúc, tham gia đúng nhịp, nhưng vẫn thấy mình như đang đứng bên lề của chính cuộc trò chuyện mà mình đang có mặt trong đó. Càng cố hòa vào theo cách chỉ để được chấp nhận, người ta đôi khi lại càng thấy xa mình hơn. Và khi mất kết nối với chính mình, việc thấy gần người khác cũng trở nên khó hơn.

Trong đời sống học đường, trải nghiệm này có thể còn nặng hơn vì tình bạn ở tuổi teen thường gắn rất chặt với bản sắc và giá trị bản thân. Có những giai đoạn, việc được thuộc về một nhóm gần như trở thành bằng chứng rằng mình “ổn”, rằng mình đủ thú vị, đủ dễ mến, đủ đáng được yêu quý. Nhưng khi giá trị bản thân phụ thuộc quá nhiều vào sự công nhận bên ngoài, chỉ một khoảng lặng trong cuộc trò chuyện, một lần không được nhắc tên, hay một cảm giác “không khớp” rất nhỏ cũng có thể trở nên lớn hơn nhiều trong lòng mình.

Có lẽ điều quan trọng ở đây không phải là vội vàng kết luận rằng mình đang cô đơn hay không, mà là nhận ra rằng cảm giác lạc lõng giữa đám đông là một trải nghiệm có thật, và nó không hề vô lý. Nó có thể là một tín hiệu cho thấy điều mình đang cần không phải thêm nhiều tương tác hơn, mà là những kết nối nơi mình không phải thu nhỏ bản thân lại để được ở lại. Và đôi khi, chỉ riêng việc gọi đúng tên cảm giác ấy thôi cũng đã là một bước rất quan trọng để bớt thấy mình lẻ loi trong chính trải nghiệm của mình.